Wist je dat volgens het CBS ruim één op de drie Nederlanders wel eens rugklachten heeft? En, je raadt het al — tuinieren staat steevast in de top van ‘vervelende veroorzakers’. Maar eerlijk, wie wil na een middagje in de border nou kromlopen als een oude wilg? Ik deel hieronder mijn nuchtere kijk (en ervaring) op tuinieren zonder die vervelende rugpijn — met een tool waar je waarschijnlijk niet eens aan had gedacht.
Tuinplezier zonder pijn? Het kan echt — als je slim kiest
Op een zonnige zondag, ergens vorige maand, betrapte ik mezelf er weer op: even snel nog die heg snoeien, maar wéér door m’n rug na een uurtje gebukt staan. In onze buurtapp werd steen en been geklaagd over ‘de eeuwige tuin-rug’. Het opvallende: bijna niemand gebruikt een knielbankje — terwijl dat dus zo’n beetje hét geheim is voor comfortabel tuinieren, vooral hier rond Leiden en Haarlem waar iedereen zo’n smal stadstuintje heeft.
Waarom die rug telkens protesteert — en wat niemand zegt
We doen in Nederland veel zelf. Planten poten, onkruid eruit halen, terrastegels boenen. Alleen: bijna iedereen werkt te lang gebogen of op eigen wijze gehurkt. Mijn fysiotherapeut uit Den Haag zei laatst nog: “De tuin is top, maar je loopt risico als je je rug steeds als hefboom gebruikt.”
- Je buigt vaak te diep door.
- Je blijft te lang in één houding.
- Je let niet op je ademhaling. Echt, dat scheelt mássaal.
En toegegeven — ik had er nooit bij stilgestaan. Maar, een knielbankje (ook wel tuinbankje genoemd) dwingt gewoon tot beter zitten. Het voorkomt veel geschuif — én die plotse steek tussen je schouders, waar je alleen maar om kan lachen (of huilen).
Knielbankje: suf cadeau of gouden greep?
Dit klinkt heel praktisch — misschien zelfs een beetje burgerlijk. Maar ik durf te zeggen: het knielbankje is m’n tuinzomer-tip #1 van 2024. Je zet ‘m zo neer, knielt erop (of draait ‘m om en je hebt een stoeltje). Ik kreeg er één van m’n moeder, jaren geleden uit een winkel in Utrecht — een van die typische, die er niet uitzien maar jaren meegaan.
wat ik niet wist: ze zijn vaak opklapbaar en zitten verrassend stevig. Mijn buurman, altijd kritisch op alles, probeerde ‘m uit en bestelde er direct ook één — “Had ik eerder moeten doen.” Misschien zijn we gewoon ouder aan het worden.
Handige tips voor pijnvrij tuinieren (of je nou tools hebt of niet)
- Onderbreek die ‘flow’. Zet een wekker — elke 25 minuten even overeind komen en je schouders los maken. Klinkt suf, werkt echt.
- Wissel af met werkzaamheden. Wissel graven, knippen, vegen — zo belast je telkens andere spieren.
- Werk op hoogte. Gebruik verhoogde bakken of potten als je rug echt gevoelig is. Scheelt tientallen buigingen per uur.
- Investeer eenmalig in gereedschap op steel. Dat tikt flink aan qua prijs, maar mijn collega uit Rotterdam zweert erbij: “Sinds die langere schoffel, geen last meer gehad.”
- En vergeet die knielbank niet. Echt, je hoeft niet stoer te doen — op marktplaats staan ze vaak nog voor 5 euro.
In het kort: soms ligt de oplossing niet in dure afspraken bij de fysio, maar gewoon in een simpele tool waar niemand stoer over doet. hoewel, misschien zit ik er naast…
Tot slot — welke tip mis jij?
Serieus, heb jij zelf hacks waarmee je rug tuinieren overleeft? Deel ze hieronder — als we allemaal buiten kunnen genieten zonder rugpijn, tja, dat zou wat zijn. In ieder geval: volgende keer als je in de Intratuin loopt, loop even langs het schap met knielbankjes. Je zult me later misschien nog bedanken — of me een zeurpiet vinden.
In ieder geval, tot zover mijn ‘ouderwetse maar o zo praktische’ ervaring. Nu de regen stopt, ga ik weer die tuin in…
