Ooit gedacht dat je met een zakje ‘superfood’ zaden uit de supermarkt je hele gezondheid upgrade? Mij hebben ze die ook verkocht — maanden geleden nog, groot ingeslagen tijdens een actie bij de Albert Heijn. Maar als je beter kijkt naar de feiten (en misschien naar wat mijn buurman met z’n volkstuintje altijd roept), blijkt dat veel van deze populaire zaden eigenlijk niet doen wat we hopen. Waarom kopen we ze dan massaal? En zijn ze hun geld wel waard?
Waarom zijn chia-, lijnzaad en hennepzaden ineens zo populair?
Er is haast niemand die nog niet gehoord heeft van chiazaad, lijnzaad en hennepzaden. Ze liggen naast havermout en hippe granola in elke Jumbo of Lidl. Veel Nederlanders beginnen zelfs hun dag met een smoothie of yoghurt waar deze zaadjes zonder nadenken doorheen gaan. De marketingmachine draait — ‘goed voor hart, vezelrijk, omega-3!’ — alles klinkt perfect. Terwijl, als je kijkt naar de onderzoeken en praat met een voedingsdeskundige (zoals ik laatst deed), blijkt dat het voordeel soms schrikbarend weinig voorstelt.
Wat experts echt zeggen (en wat je waarschijnlijk nooit leest op de verpakking)
- Lijnzaad: dit zaadje moet je malen, want heel doorslikken levert bijna geen voedingsstoffen op. De meeste mensen eten het (net als ik, lange tijd) niet gemalen. Mijn moeder zei laatst nog: ‘Je krijgt er vast vitamines van!’ Helaas. De effecten zijn dan minimaal.
- Chiazaad: veel voedingsstoffen, maar je moet er echt flinke hoeveelheden van eten voor effect. Wie gooit er nu elke dag 3 eetlepels chiazaad in z’n ontbijt? Plus — niet iedereen verdraagt het goed, volgens diezelfde diëtist waar ik het gisteren met vrienden over had.
- Hennepzaad: hip, goed voor omega-3, maar vergeleken met vette vis als haring of makreel stelt het weinig voor. De prijzen zijn daarentegen fors…
Volgens recente studies van het Voedingscentrum en Wageningen University (je mag mij corrigeren als ik fout zit), halen Nederlanders gelukkig de meeste vezels en gezonde vetten toch gewoon uit volkorenbrood, noten en een simpele appel. niet zo spannend, maar wel betaalbaar.
Waar komt het ‘magische’ effect vandaan?
Er speelt veel psychologie mee. Een mooi zakje met exotische naam en een prijsje van €4,99 — dan moet het wel werken, toch? Bij mij werkte dat effect ook, eerlijk gezegd. Tot je merkt dat de impact op je energie of gezondheid nihil is als je verder alles hetzelfde laat. Uiteindelijk is het, zo werd recent in mijn werkchat besproken, vooral marketing.
Antwoorden van de buurman: wat werkt er wél?
Mijn buurman, al dertig jaar groenten aan het kweken ergens achter in Utrecht, zegt altijd: “Doe normaal, eet gewoon volkoren, bonen en wat groenten van het seizoen. Die zaden? Leuk voor Instagram, verder niet veel anders.”
Volgens hem (en daar ga ik wel een beetje in mee) zijn peperdure zaden meestal zonde van je geld. En als je toch zaden wilt proberen — koop ze in bulk bij een Turkse supermarkt, veel goedkoper.
Tips als je toch niet zonder kunt
- Kies enkel gemalen lijnzaad en bewaar het in de koelkast — anders heb je weinig aan die omega’s.
- Gebruik niet meer dan één eetlepel chia of hennepzaad per dag. Meer heeft weinig zin en werkt misschien zelfs tegen.
- Kijk verder dan het schap: zonnebloempitten en pompoenpitten uit de Aldi zijn vaak net zo gezond en veel goedkoper.
En soms — even kritisch zijn helpt gewoon. Ik betrap mezelf er ook op dat ik te makkelijk geloof wat online trending is. Maar ja, misschien ben ik gewoon een beetje ouderwets. In ieder geval: probeer uit, kijk wat voor jou werkt. Of niet… in ieder geval geen stress om dat ene ‘superzaad’ te missen.
En nu?
Laat vooral weten in de reacties of jullie nog wél voordeel halen uit chia of lijnzaad — misschien doe ik het gewoon helemaal mis. Of heb je nog een tip uit je eigen keukenkastje? In ons teamoverleg woensdag ga ik het zeker weer inbrengen. In ieder geval, geen haast met kopen deze week…
