De kans is groot dat ergens in de schuur of op zolder nog oude ramen staan. Misschien waren ze ooit onderdeel van een verbouwing, of heb je ze gekregen van buren — bij ons in Haarlem ligt zo’n stapel al maanden te niksen. Wat veel mensen niet weten: van oude ramen kun je verrassend snel en goedkoop een eigen broeikas bouwen. Klinkt als een project? Klopt. Maar het is veel simpeler dan het lijkt, en de opbrengst — letterlijk en figuurlijk — maakt het meer dan de moeite waard.
Waarom zou je oude ramen bewaren?
In Nederland zijn we zuinig op spullen, dat roepen tenminste mijn ouders altijd. Toch worden oude kozijnen massaal bij het grofvuil gezet. Eeuwig zonde, want glazen ramen zorgen voor het perfecte microklimaat waarin zelfs malse tomaten en basilicumplantjes tot oktober kunnen overleven — ja, zelfs als het aan zee weer eens kei-hard waait.
Bovendien: werken met hergebruikte materialen is goed voor de portemonnee en het milieu. Mijn collega uit Nijmegen rekende uit dat een kas van marktplaats-ramen hem 200 euro bespaarde ten opzichte van een nieuw model uit de bouwmarkt. Hij zweert nu bij zelfbouw (al klaagde hij over splinters in zijn duimen, eerlijk is eerlijk).
Zo begin je — stap voor stap
Oké, aan de slag dus. Voor je een zaag pakt: bedenk eerst waar de kas moet komen. Die van mij staat op het zuiden, half onder de perenboom. Let op: je wilt minimaal 6 uur zon per dag — in de schaduw van een flat in Amsterdam-Noord werkt het minder goed, zegt mijn buurvrouw.
En wat heb je eigenlijk nodig? Hier een beknopt overzicht:
- 4 tot 8 oude ramen met stevige kozijnen (glas erin laten, als het even kan)
- Een paar houten balken of pallets voor de basis
- Schroeven, een boormachine, waterpas — het gebruikelijke gereedschap
- Eventueel lak of buitenverf om het hout te beschermen
- Motivatie. Al kun je die misschien lenen van je tuinierende buur
De bouw: niet perfect, wel praktisch
Het mooie is: ramen zijn meestal al stevig en winddicht — weinig timmermanskunsten nodig. Wat wij deden: eerst een stevige rechthoekige basis timmeren en daarop de kozijnen schuin bevestigen. Het dak maakten we van ramen onder een helling, zo loopt het regenwater makkelijk weg. Niet elke hoek past perfect (bij ons piept er ergens een plankje uit), maar voor tomaten en pepers is dat geen probleem… misschien houdt alleen de schoonmoeder van een perfect recht dak.
Mocht je twijfelen: online zijn er talloze voorbeelden, op Instagram (zoek op #kaskopen) staan maffe creaties van kasjes op fietsen of zelfs in bakfietsen. Mijn favoriet is die van een lokale school in Utrecht — compleet gekleurd glas, alsof je tuiniert in een ouderwetse kerk.
Praktische voordelen en ervaringen uit de buurt
Buiten het feit dat een kas langer vers eten geeft (ik had in november nog verse spinazie), bespaart het je liters water — regen wordt opgevangen en loopt er niet meteen uit. Plus: je kunt er vroeg in het voorjaar al beginnen zonder dat je met jassen in de tuin hoeft te staan, wat mijn moeder uit Zwolle elk seizoen weer waardeert.
Nog een tip: gebruik oude raamhandgrepen om makkelijk te ventileren bij warme dagen — simpel, en het ziet er leuk uit, zegt mijn buur uit de straat. En als het weer omslaat (wat in Nederland zo vaak gebeurt), kun je ‘m in tien minuten dichthouden.
Waar vind je oude ramen en wat kost het?
Tot slot, want iedereen vraagt zich dit af: waar haal je geschikte ramen? Nou, op Marktplaats staan er dagelijks tientallen — vaak gratis. Bouwmarkten en lokale Facebookgroepen ook. Mij viel op dat vooral in Groningen en Brabant veel mensen renovatieprojecten delen, dus daar vind je sneller iets. Reken erop dat de afwerking wat tijd kost en neem sterke handschoenen — gesneden glas is geen grap, ondervond ik (pleister zat nog een week later aan m’n wijsvinger).
Tot slot. Is het áltijd ideaal?
Niet iedereen zal een Pinterest-waardige kas bouwen — en dat is prima. Toch is er iets magisch aan het zien groeien van je eigen groente in hergebruikte ramen. De eerste keer dat ik een salade at uit m’n eigen broeikas, snapte ik opeens waarom m’n opa hierover altijd zo enthousiast was. Misschien werkt het bij jou net zo… of misschien toch niet. In ieder geval: deel gerust je kasfoto’s in de buurtapp, want inspiratie werkt aanstekelijk.
Kortom, probeer het gewoon. In het ergste geval heb je een origineel tuinhuisje — of een gespreksonderwerp voor de volgende barbecue. Nu u!
