Soms kom je zo’n verhaal tegen waar je even bij moet stilstaan. Op een regenachtige ochtend hoorde ik in onze buurtkroeg over een 70-jarige tuinier uit Groningen — ze schoffelt, wiedt en oogst van alles, maar… gebruikt nooit een spa. Echt nooit. Terwijl de meeste mensen zich een hernia scheppen, doet zij alles volgens haar eigen, handige methode. Ik kon niet laten het uit te zoeken — en misschien ga ik mijn oude, roestige spa binnenkort maar weggeven.
Waarom geen spa? De logica erachter
Veel Nederlanders zweren bij hun spa of schop — het is ‘de basis van de tuin’, zeggen ze. Maar deze mevrouw, Joke heet ze trouwens, doet volgens haar eigen logica. “Waarom graven als de natuur het zelf voor je doet?” zei ze laatst in het wijkkrantje. Zij gelooft in de no-dig methode, waarbij je de aarde helemaal met rust laat. Geen geklooi met kluiten, geen rugpijn — gewoon moeder natuur de boel laten regelen.
Wat is die ‘no-dig’-methode eigenlijk?
Nou, in het kort: bij no-dig (niet spitten) blijf je zoveel mogelijk van de bodem af. Je legt elk jaar een laag compost, mulch of bladeren op de grond, en dat is het. Wormen, beestjes en schimmels doen de rest. Een beetje zoals in het bos: daar komt ook niemand met een spa aanzetten. Joke vertelde me dat haar grootvader al zo werkte, want in Drenthe was de grond vaak te nat om te spitten.
- Jaarlijks mulch toevoegen: bladeren uit het park of houtsnippers van de gemeente — super eenvoudig.
- Niet schoffelen of spitten: de structuur van de bodem blijft zacht, luchtig en vol leven.
- Plant direct in de mulch: wortels zoeken zelf hun weg omlaag.
Het klinkt bijna te simpel, maar het werkt dus echt. De afgelopen drie jaar heb ik het voorzichtig uitgeprobeerd — in onze tuin aan de Vecht. Minder onkruid, gezondere planten. Al moet ik toegeven: soms moet je even door het slakken-probleem heen.
‘No-dig’ in de praktijk: zo doe je het in Nederland
Het fijne is dat je geen dure spullen nodig hebt. Joke raapt bladeren bij haar schoonzus in de straat, de buurman brengt soms uitgewerkte koffiedik — en dat gooit ze elk seizoen op haar bedden. Resultaat? Ze hoeft maar één keer per jaar water te geven (nou ja, bijna). Volgens haar groeit boerenkool beter met rust — of ik het zelf ga proberen op onze volkstuin weet ik nog niet helemaal. Maar collega’s op het werk zweren bij haar tip.
- Hark de bodem vlak, haal grote onkruiden weg.
- Strooi 5-10 cm compost of bladeren uit over de bedden.
- Laat regen en wormen hun werk doen; in het voorjaar direct planten.
- Mulch elk najaar opnieuw — het scheelt zoveel tijd, echt.
Mijn moeder moest hierom altijd lachen (“Die moestuintypes denken alles te weten”), toch zag ze vorig jaar opeens minder onkruid in haar borders. Toeval, misschien niet. In ons buurtforum wordt er nu zelfs over gesproken om een gezamenlijke composthoop te starten.
Heeft het ook nadelen?
Zeker weten. Met zware kleigrond gaat het wat moeizaam. En als je per se diepe wortels wilt — wortelen of pastinaken — zul je die eerste jaren toch even doorzetten. Mulch kan ook slakken aantrekken, vooral in natte zomers (vraag me niet hoe, maar Joke lijkt daar geen last van te hebben). Maar goed, perfect is het nooit…
Uiteindelijk heb ik geleerd dat tuinieren niet altijd volgens het boekje hoeft. Misschien staan er volgende maand ineens aardbeien tussen mijn aardappels. Of niet — je weet maar nooit.
Ook proberen? Mijn nuchtere tips
- Start klein, bijvoorbeeld achterin de tuin.
- Gebruik gratis materialen: bladeren, koffiedik, stro — Albert Heijn weggeeftas werkt prima.
- Kijk af bij anderen — in onze wijk doet inmiddels iedereen ’t op zijn eigen manier.
- Wees geduldig: de natuur regelt zichzelf, maar niet altijd binnen een maand.
Hebt u het al eens geprobeerd, deze ‘no-dig’-trend? Of zweert u bij de ouderwetse spa? Deel gerust uw ervaringen in de reacties — of vertel vooral wat niet werkt, want daar leer ik (en de rest van Nederland) minstens zoveel van. In ons vak is niets ooit af, toch?
