Onlangs stond ik in de supermarkt tussen de flessen ruitenreiniger, allesreiniger en nog een stuk of acht schoonmaakmiddelen waarvan je je afvraagt: is dat nu écht nodig? Geloof het of niet — mijn moeder heeft nog steeds dezelfde truc als haar eigen moeder. En vreemd genoeg, het werkt.
Volgens Numbeo geven Nederlanders jaarlijks honderden euro’s uit aan schoonmaakartikelen. Maar moet dat eigenlijk wel? Vorige maand vroeg mijn buurvrouw of ik een goed middel wist tegen vetrandjes in de badkamer. Mijn antwoord: “Probeer gewoon oma’s zeeptruc eens.” Haar reactie? ‘Serieus? Doe ff normaal.’ Maar het werkte dus wel.
Waarom zijn al die sprays zo populair?
Eeuwig zonde, vind ik soms. Fabrikanten beloven glanzende oppervlakken, bacterievrije tegels en een huis dat ruikt naar een bloemenwinkel aan het Vondelpark. Natuurlijk, heel fijn allemaal, maar als je kijkt naar de ingrediëntenlijst… Zelf krijg ik altijd een beetje jeuk van al die lange, ingewikkelde namen. Weet iemand eigenlijk wat er precies in zit?
En dan het prijskaartje. Een beetje fatsoenlijke spray van HG of Ecover kost zo €4 per fles — en als je pech hebt zijn ze in jouw Gall&Gall om de hoek ‘t dubbele. Toch schijnt driekwart van de Nederlanders te denken dat deze producten onmisbaar zijn, zag ik laatst in een consumentenonderzoek. Maar is dat wel echt zo?
Oma’s zeeptruc — hoe werkt het ook alweer?
In de jaren ’50 had bijna niemand geld voor een kast vol reinigers. Mijn oma pakte een blok groene zeep van ZEK (ja, die uit het gele papiertje), een spons en warm water. Dat was alles. Geen geparfumeerd schuim, geen antibioticum-achtige stoffen. En toch — geen vette aanslag, geen strepen. Mijn collega bij NRC zei ooit: “Bij mijn moeder thuis ruikt de keuken altijd schoon, maar nergens naar.” Snap je wat ik bedoel?

Wat maakt deze truc zo effectief?
- Universeel inzetbaar: je gebruikt het voor de vloer, het aanrecht, ramen, zelfs voor je fiets (niet te dik maken, zegt m’n opa altijd).
- Geen gekke chemicaliën: vooral hypoallergeen, dus geen last van je huid of nare dampen.
- Spotgoedkoop: een blok groene zeep koop je bij Albert Heijn voor minder dan €2, en je doet er maanden mee.
Het klinkt bijna te makkelijk. Maar misschien werkt het juist daarom goed. En ja, oké, die typische ‘zeep’-geur — daar moet je even doorheen. Maar uiteindelijk voelt het huis wel écht schoon. Althans, dat is mijn ervaring. Misschien heb ik gewoon geluk met mijn zeep…
Hoe werkt het precies? Praktische tips
- Pak een ouderwetse blok groene zeep. Kan echt met alles: Zek, Sunlight — schijnt het beste te werken — of zelfs die goedkope van de Action.
- Rasp een klein beetje af met een keukenschaar (zoals m’n tante doet), of breek een stukje af.
- Los het op in een emmer warm water. Niet te veel, want het schuimt toch al snel!
- Gebruik een (oude) microvezeldoek of spons. Schoonmaken, uitwringen, klaar.
- Even naspoelen voor de ramen, dat wel…
In onze familie-chat houden we tegenwoordig zelfs bij wie het snelst is met het schoonmaken. Je zou denken dat we niets beters te doen hebben, maar het werkt dus aanstekelijk.

Wat zeggen anderen?
Mijn buurman uit Delft zei laatst: “Sinds ik ben overgestapt op zeep, is m’n badkamer in minder tijd schoner dan met drie verschillende sprays.” En als ik eerlijk ben, het scheelt zeker tien euro per maand. Niet gek in tijden dat de boodschappen allesbehalve goedkoper worden.
Toch zal het nooit iedereen overtuigen. Sommige vrienden op mijn werk zweren bij die dure anti-kalksprays van de bouwmarkt. Is ook prima. Misschien werkt het gewoon niet voor iedereen — of misschien houden we stiekem van dat knalblauwe spul…
Probeer het zelf — wat heb je te verliezen?
De tijd van een kast vol flessen lijkt wel een beetje voorbij. Zeker nu oma’s zeeptruc tijdloos én duurzaam blijkt. Misschien dus toch de moeite waard om het eens te proberen, al is het maar voor de gein. En als je nog andere gouden tips hebt (of je eigen alternatieven), laat het vooral weten in de reacties hieronder. In ieder geval: minder flesjes, meer zeep. zo simpel kan het zijn…


