Weet je nog, vorige maand, toen half Nederland plotseling met dezelfde shiny tuinspade in de weer was? Soms voelt het alsof iedereen klakkeloos hetzelfde doet. Wist je dat die ene, zogenaamd “ultramoderne” spade – de favoriet bij lokale tuincentra – misschien juist je tuin langzaam sloopt? Echt waar, ik struikelde laatst letterlijk over dit onderwerp in een groepschat vol groene vingers uit Rotterdam.
Waarom zijn sommige spades zo populair?
Je kent het wel: die glanzende aluminium spaden met ergonomische handgrepen – zelfs m’n buurvrouw uit Delft heeft er eentje staan. Ze worden geprezen in winkels als Praxis of Intratuin, want ze zijn lichtgewicht en doorsnijden kleigrond als boter. Alleen… is snel en makkelijk automatisch goed? Niet per se.
- Licht en dus comfortabel, vooral voor oudere hobbytuiniers.
- Goedkoop – de “aanbieding van de week”-argumenten.
- Overal verkrijgbaar, tot bij de Blokker aan toe.
Toch is er een keerzijde, en die zag ik maanden geleden al aankomen– of misschien ben ik gewoon sceptisch aangelegd.
Wat gaat er precies fout?
Dit klinkt een beetje overdreven, maar de bodem in jouw border is gevoeliger dan je denkt. De moderne spade heeft vaak een scherpe, dunne snede en weinig bolling. Daarmee “snijd” je niet alleen door aarde, maar kap je tegelijk wortelgangen en het netwerk van bodemorganismen. M’n collega in Utrecht noemt het “microkaalslag”.
De gevolgen? Minder wormen, minder luchtige structuur, plantenwortels vinden minder makkelijk hun weg. En dan sta je een jaar later met een zak Pokon wortelstimulator in de hand te krabben achter je oor – maar misschien herken ik mezelf hier te veel in…
Hoe herken je een probleemspade?
- Felgekleurd, felbegeerd, extreem scherp en dun – vaak met té recht blad
- Minder dan 1,2 mm dik blad
- Lichter dan 1,2 kilo
- Geen afgeronde onderkant, dus je snijdt echt “kaal”
Helaas vallen daar veel spades in het schap bij Gamma en zelfs sommige van Gardena onder. Ik zeg niet dat ze allemaal slecht zijn – maar vraag je af: haal je hiermee ook het beste uit je bodem?
Wat kun je beter doen? Praktische tips!
- Kies voor een spade met rond, licht gebogen blad en een beetje gewicht. Niet voor niets zweren ouderwetse hovenier bij zo’n klassieker van Sneeboer.
- Vermijd intensief spitten– probeer liever met een riek te “luchten” en te woelen. M’n moeder riep altijd: “Niet alles omspitten, jongen, laat de natuur werken!”
- Check je bodem elk seizoen. Ziet het eruit als massieve klei? Misschien is het tijd voor compost, niet voor méér hakwerk…
- Ga eens testen: gebruik een goedkope plastic spade voor een klein stukje, en een klassieke voor een ander deel. Je zult versteld staan.
Zijn er uitzonderingen?
Soms moet je wel met een scherpe spade werken – bijvoorbeeld in een vergane boomwortel of bij zware verbouwingen. In Amsterdam-West gebruiken ze zelfs soms kapmessen om oude stadsgrond te splitsen. Maar voor je gewone siertuin geldt dit advies best vaak. Hoewel ik me kan voorstellen dat niet iedereen het daarmee eens is, en misschien heb ik gewoon pech gehad met die aluminium monsters…
In het kort: denk na voor je graaft
De moraal? Niet elke populaire spade is goed voor jouw bodem. Kijk verder dan de aanbieding, luister naar je lokale hoveniers en je eigen ervaring. Wie weet bespaar je je tuin ongemerkt een hoop ellende.
Heb je ook geëxperimenteerd met verschillende spades? Of tips van je buurman die werken? Deel gerust je ervaringen hieronder – want, eerlijk, soms leer ik daar nog het meest van. In ieder geval: happy gardening en tot in het tuincentrum.
