Weet je nog, die vreemde wortel uit het groenteboekje van oma? Ooit massaal gegeten — nu staat pastinaak ineens weer in de schijnwerpers. Op Instagram zag ik laatst zelfs een bekende chef uit Rotterdam ermee kokkerellen. Gek eigenlijk, want in de jaren 90 kende haast niemand het woord nog. Toch zie je de laatste tijd steeds meer Nederlanders in hun volkstuin en op balkonbakken experimenteren met deze vergeten groente.
Wat maakt pastinaak speciaal?
Even eerlijk: de pastinaak ziet er niet bepaald hip uit. Een beetje een bleek worteltje, met soms van die rare knobbels — mijn buurvrouw zou zeggen “nou, die mag je houden”. Maar schijn bedriegt, want er zit ontzettend veel smaak in én, niet onbelangrijk, pastinaak doet het goed op typisch Nederlandse grond. Daar komt bij: hij kan tegen een stootje. Terwijl de courgettes van mijn collega afgelopen jaar verrot zijn door te veel regen, stond haar pastinaak er gewoon stoïcijns bij.
Waarom nu, waarom hip?
Beetje achtergrond: pastinaak, of ‘peen’, was vroeger zo’n beetje standaard op het menu voor de winter. Mijn moeder vertelde nog dat haar opa ze onder stro bewaarde in de kelder, maandenlang! De opmars nu heeft denk ik te maken met het “terug naar lokaal”-gevoel. Mensen zoeken naar manieren om minder afhankelijk te worden van supermarkten (in onze buurtapp vaste discussie). Daarbij: pastinaak is makkelijk te verbouwen, je hebt geen groene vingers nodig. Je stopt een zaadje in maart-april de grond in, wachten, af en toe wat water — en klaar.
Makkelijker dan je denkt
- Pastinaak vraagt weinig mest en groeit zelfs op armere zandgrond
- Een beetje schaduw? Geen probleem — doet hij niet moeilijk over
- Je oogst in het najaar; vorst maakt ‘m juist zoeter (dat wist ik eerst ook niet)
- Ziekten en plagen? Bijna niet – tenzij fietsen in de regen meetelt…
Mijn vriend in Groningen zweert erbij: “Je hoeft ze niet eens iedere week water te geven.” en zijn kinderen vinden de frietjes ervan zelfs lekkerder dan gewone patat — al geloof ik dat hooguit voor de helft. Maar goed, smaken verschillen natuurlijk.
Wat kun je ermee doen?
Eerlijk, lang dacht ik: “Wat moet je met zo’n rare wortel?” Tot ik afgelopen winter pastinaak geroosterd probeerde met tijm, olie, beetje zeezout — succes! In soepen werkt ‘ie net zo goed als aardappel. Of probeer een klassieke stamppot met pastinaak en rookworst, beetje pittige mosterd erbij — echt ouderwets lekker.
In veel hippe Amsterdamse cafés kom je nu trouwens pastinaakchips of pastinaakpuree tegen (meestal voor een euro of 9, maar thuis maak je het voor minder dan een euro). In Haarlem las ik bij een lokale markt zelfs over “pastinaak-carpaccio”. Of het echt lekker is… tja, meningen verschillen.
Zelf aan de slag?
Wil je het proberen? Koop zaad (meestal rond februari-maart te vinden bij Intratuin of zelfs de HEMA). Zoek een zonnig hoekje, maak de grond een beetje los, zaai op ongeveer 1 centimeter diepte. Daarna vooral: geduld! De eerste twee maanden zie je amper wat, maar rond juli begint ‘ie ineens serieus te groeien. Vergeet niet: oogsten kan pas na een nachtvorst — daar wordt de smaak zachter van. Mijn oma zei altijd: “Pastinaak moet de kou geproefd hebben.” Of dat echt klopt… geen idee, maar ik hou me eraan.
Conclusie: niet alleen nostalgie
Dus — pastinaak is weer helemaal terug, en dat is niet alleen nostalgie. Goedkoop, makkelijk, verrassend veelzijdig en vooral: typisch Nederlands. Misschien denk je: dat is niets voor mij, maar het proberen waard is het wel. En wie weet verras je je vrienden met zelfgemaakte pastinaaksoep bij het volgende etentje. Of je buurman straks zegt “mag ik een wortel ruilen?” — het zou zomaar kunnen.
Heb jij al eens pastinaak uit eigen tuin gegeten? Laat gerust een reactie achter — altijd leuk om lokale tips uit te wisselen. In ieder geval: veel plezier in de tuin, regen of geen regen… want zulke groentes verdienen een tweede kans. Nu maar hopen dat de slakken ze met rust laten.
