Wist je dat de oer-Hollandse mosterd bijna was verdwenen uit onze tuinen? Of dat rammenas en pastinaak ooit op elke markt te vinden waren, maar nu vooral herinneringen zijn voor mensen boven de vijftig? Opvallend genoeg keren juist deze vergeten Nederlandse zaadsoorten in 2025 onverwacht sterk terug — en nee, dit is geen hipster-golf zoals quinoa van vijf jaar geleden. De beweging leeft echt, zelfs mijn buurman in Haarlem heeft het er vaker over dan over voetbal.
Waarom vergeten zaadsoorten nu weer in opkomst zijn
Een paar maanden geleden merkte ik bij Vreekens Zaden: ineens stond er een schap vol “oer-Nederlandse groente”. Ik dacht eerst aan nostalgische marketing — maar het blijkt dat tuinders, Herenboeren en zelfs lokale horeca deze oude soorten weer massaal planten. niet helemaal toevallig: klimaatschommelingen maken lokale, robuuste rassen ineens extreem waardevol.
- Meer biodiversiteit: Monoculturen maken onze landbouw kwetsbaarder — oude zaadsoorten brengen weer variatie terug.
- Lokale smaak: Veel van deze gewassen zijn aangepast aan onze zompige, winderige zomers. Mijn moeder zweert bij Hollandse schorseneren, geen importspul uit Spanje.
- Kleine producenten winnen: Boerencollectieven en stadsboerderijen pakken hun kans; de vraag naar “iets anders” groeit in restaurants en speciaalzaken.
Top 5 écht vergeten zaden die in 2025 op je bord liggen
- Rammenas: Deze zwarte of witte radijs was een vaste prik op Nederlandse akkers tot ergens in de jaren ’80. Pittig, stevig – en gifvrij groot te krijgen.
- Duizendkopkool: Ja, dat bestaat nog! Mijn collega uit Brabant noemt dit “de oerkool”. Je plukt telkens wat bladeren en de plant blijft maar doorgroeien.
- Blauwe erwt: Lijkt op gewone tuinboon, maar paars. Vooral in Groningen gelegd, fantastisch voor oude stamppottips. Zei iemand erwtensoep 2.0?
- Pastinaak (“pastinaakwortel”): Ooit volksvoedsel in de Bijlmer. Hij groeit als onkruid, zelfs op zware klei bij de IJssel.
- Mosterdzaad (Groninger & Zeeuwse rassen): Behalve mosterd maken is mosterdblad ongekend lekker door de sla. Mijn oma’s favoriet in huzarensalade.
Misschien klinkt het stoffig – maar allesbehalve. Laatst at ik bij een Amsterdams eetcafé een sandwich met mosterdblad en pastinaakchips… serieus bijzonder. Al schijnt niet iedereen dol te zijn op rammenas (mijn vriendin bleef kamperfoelie proeven, vreemd genoeg).
Zo kweek je deze vergeten zaadsoorten zelf (en waarom je dat wilt proberen)
Het mooie: deze zaadsoorten zijn vaak makkelijker dan de “supermarktgroenten” uit pakjes. Je hoeft weinig te doen, behalve zaaien in het vroege voorjaar (meestal tussen maart en mei—maar check altijd even). Mijn buurvrouw heeft voor het eerst duizendkopkool gezaaid en zegt dat slakken er nog minder op afkomen dan op gewone spitskool.
- Zorg voor losse, voedzame grond. (Een bak zand uit Zandvoort is dus minder slim)
- Let op: sommige soorten, zoals rammenas, verdragen best wat vorst—geen paniek bij een koude nacht in april.
- Niet te vroeg oogsten; vooral pastinaak en schorseneren worden zoeter na wat nachtvorst.
Klinkt leuk, maar wat levert het op? (enige twijfel mag best)
Kort door de bocht: je krijgt groente die smaakt naar vroeger, met een beetje avontuur. misschien ben je straks fan – of vind je het niks, dat kan ook. zelf ben ik dol op die beetje grillige smaken, maar ik snap dat niet iedereen op rammenas zit te wachten. Toch – vraag eens bij de lokale groenteboer of moestuinvereniging naar oude zaden. Er zijn zelfs markten en ruilbeurzen specifiek voor “vergeten groenten”. In Utrecht heb je ze elk voor- en najaar bij de Botanische Tuin.
In het kort: laat je niet afschrikken door ouderwetse namen en onbekende soorten. Het geeft je tuin iets bijzonders, en wie weet scoor je straks met zelfgemaakte pastinaakchips of mosterdbladpesto – je buren gaan sowieso vragen waar je het vandaan hebt. Benieuwd wie van jullie dit aandurft of allang bezig is? Deel vooral je ervaringen hieronder, of tag me als je een knolraap hebt geoogst. In ieder geval: in 2025 ga je deze zaadsoorten vaker zien, wedden?
